Epidemia nadwagi i otyłości

Ogólnoświatowy problem  – nadwaga i otyłość

 

Od kilkudziesięciu lat liczba zachorowań na otyłość zwiększa się na całym świecie. Wg danych Instytutu Żywności i Żywienia wynika, że również w Polsce dynamika narastania nadwagi i otyłości jest niepokojąca. Szacuje się, że łącznie na nadwagę i otyłość choruje aż 50-70 % dorosłych Polaków.

Zarówno nadwaga jak i otyłość nie powinny być rozpatrywane wyłącznie w aspekcie estetycznym, ale przede wszystkim zdrowotnym. Otyłość jest chorobą przewlekłą bez tendencji do samoistnego ustępowania i jest wymieniania w Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób jako choroba spowodowana nadmierną podażą energii. Przyczynia się do wielu innych chorób, skrócenia życia, znacząco obniża jakość życia i powoduje współwystępowanie wielu zaburzeń emocjonalnych, obniżonej samooceny, depresji i zaburzeń lękowych.

Diagnozę otyłości stawiamy przy wartości BMI>=30, a nadwagi już przy BMI>=25.

Sprawdź swoje  BMI kalkulator

Nadmiar energii dostarczany krótkotrwale lub w sposób systematyczny wywołuje w organizmie szereg negatywnych skutków. Prowadzi do odkładania się tłuszczu i rozwoju otyłości, co z kolei niesie za sobą następne konsekwencje…

W pojęciu otyłości istotne jest rozróżnienie otyłości pomiędzy typem androidalnym (brzusznym) i gynoidalnym ( udowo-pośladkowym).  Typ androidalny związany jest ze znacznym ryzykiem powikłań metabolicznych, w tym cukrzycy i miażdżycy.

Kiedy rozpoznajemy otyłość brzuszną?

 

O otyłości brzusznej mówimy, gdy  stosunek obwodu talii do bioder wynosi…..

 

 

Typ Kobiety Mężczyźni
trzewna >0,8 >1
Udowo- pośladkowa <0,8 <1

 

 

Obwód talii jako wskaźnik otyłości brzusznej  i ewentualnego ryzyka rozwoju powikłań metabolicznych.

 

 

Wzrost ryzyka Ryzyko znaczne Bardzo znaczne
Mężczyźni >=86 cm >=94 cm >=102cm
Kobiety >=71 cm >=80cm >= 88cm

 

Jakie ryzyko zdrowotne niesie otyłość?

dieta-4u_dietetyk_katowice_odchudzanie

Otyłość zawsze stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia i życia, prowadzi do zaburzeń biochemicznych, fizjologicznych, endokrynologicznych organizmu, a także do pogorszenia samopoczucia, zaburzeń emocjonalnych, niskiej  samooceny i pogorszenia relacji z otoczeniem.

Tkanka tłuszczowa jest nie tylko magazynem energii, ale także bardzo aktywnym metabolicznie organem produkującym substancje pełniące ważną rolę w regulacji czynności innych narządów.

Tkanka trzewna wykazuje działanie prozapalne, wpływa na dysfunkcję hormonalną, rozwój insulinooporności, a także wpływa na gromadzenie się tłuszczu w wątrobie.

Przekarmienie zaburza czynność układu immunologicznego, zaostrza przebieg infekcji i nasila stres oksydacyjny, a im dłużej ten proces trwa, tym większe ryzyko rozwoju innych chorób.

 

 

Możliwe powikłania otyłości:

 

  • ze strony układu sercowo-naczyniowego – dyslipidemia, nadciśnienie tętnicze, przerost lewej komory serca, wczesne zmiany miażdżycowe,
  • ze strony układu oddechowego- zespół bezdechu sennego, astma oskrzelowa, nietolerancja wysiłku fizycznego, zwiększone ryzyko anestezjologiczne,
  • gastroenterologiczne – choroba stłuszczeniowa wątroby, kamica pęcherzyka żółciowego,
  • refluks żołądkowo- jelitowy
  • ze strony układu wydalniczego – ogniskowe stwardnienie kłębuszków nerkowych,
  • ze strony układu immunologicznego- podwyższony poziom wskaźników stanu zapalnego,
  • układ endokrynologiczny – insulinooporność, zespół metaboliczny, niedobór hormonu wzrostu, cukrzyca typu 2
  • układ rozrodczy – przedwczesne dojrzewanie dzieci, zaburzenia miesiączkowania, pcos, hipogonadyzm u chłopców, ginekomastia,
  • onkologiczne – zwiększone ryzyko raka, zwłaszcza jelita grubego i piersi.
  • układ kostno- stawowy – przeciążenia, koślawość kolan, płaskostopie,
  • dna moczanowa
  • problemy skórne- rozstępy skórne, rogowacenie ciemne,
  • problemy psychospołeczne – niskie poczucie własnej wartości, niska samoocena, depresja.

Przyczyny nadmiernej masy ciała

 

Bez względu na przyczynę nadwagi i otyłości nadmierne gromadzenie się tkanki tłuszczowej jest wynikiem występującej w dłuższym czasie wysokiej podaży energii w stosunku do wydatków energetycznych,  prowadzącej do dodatniego bilansu energetycznego. Zmiana nawyków żywieniowych i zwiększenie aktywności fizycznej ma zasadnicze znaczenie w sukcesie terapii.

Przyczyny otyłości

  • dodatni bilans energetyczny,
  • mała aktywność fizyczna,
  • niewłaściwe odżywianie się kobiety w ciąży,
  • czynniki genetyczne.

 

Wtórne przyczyny otyłości

  • choroby układu wewnątrzwydzielniczego:
    • choroba Cushinga,
    • niedoczynność przytarczyc,
    • niedobór hormonu wzrostu.
  • choroby układu nerwowego:
    • guzy OUN,
    • urazy OUN,
    • zespoły genetyczne.
  • przewlekłe stosowanie niektórych leków:
    • psychotropowych
    • steroidowych.

 

Tkanka tłuszczowa w aspekcie pozytywnym

Z uwagi na ogromny problem dzisiejszego świata związany z epidemią otyłości rzadko wspomina się o jej pozytywnej stronie wynikającej z pełnionych funkcji. Zarówno nadmiar, jak i niedobór tkanki tłuszczowej nie jest dobry dla naszego organizmu.

Najważniejsze funkcje tkanki tłuszczowej:

  • magazyn energii,
  • ochrona termiczna i mechaniczna,
  • ochrona przed gromadzeniem tłuszczu w innych tkankach organizmu,
  • rezerwuar komórek immunologicznie czynnych,
  • produkcja substancji o aktywności hormonalnej,
  • produkcja substancji o aktywności metabolicznej.

Tkanka tłuszczowa odgrywa znaczącą rolę w prawidłowym metabolizmie glukozy częściowo zabezpieczając przed poposiłkowym wahaniem jej stężenia we krwi.

Do czynników wydzielanych przez tkankę tłuszczową należą: leptyna, której główną funkcją jest regulacja apetytu, estrogeny, rezystyna, adiponektyna, angiotensyna.

Należy pamiętać, że im dłużej trwa otyłość, tym większe ryzyko rozwoju innych chorób:

  • cukrzycy typu 2,
  • zmian miażdzycowych,
  • nadciśnienia,
  • hiperlipidemii,
  • miażdżycy,
  • nadkrzepliwości,
  • chorób układu krążenia,
  • zwiększonej produkcji hormonów, w tym estrogenów,
  • zaburzeń płodności,
  • chorób nowotworowych,
  • zapalenia trzustki,
  • chorób dróg żółciowych,
  • kamicy dróg moczowych
  • zespołu bezdechu sennego,
  • problemów z kręgosłupem,
  • przeciążeń i osłabieniem stawów,
  • obniżenia sprawności ruchowej i  jakości życia,
  • ze strony układu immunologicznego – podwyższony poziom wskaźników stanu zapalnego,
  • przedwczesnego dojrzewania,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • wzrostu ryzyka anestezjologicznego.

Jeśli podobał Ci się nasz tekst, zmotywuj nas do działania 🙂

 


Czy wiesz w jakim stopniu  zdrowie zależy od ciebie?

Pole Lalondea

 

 

dieta on-line

  • Na podstawie Zasad Postępowania w Nadwadze i Otyłości w Praktyce Lekarza RodzinnegoNa podstawie Podstaw Żywienia Klinicznego – IV edycja

  • Tekst ma charakter informacyjny. Po właściwą poradę należy udać się osobiście do specjalisty.

Napisz lub odpowiedz: