Witamina B12 ( kobalamina)   jest bardzo ważną witaminą, której organizm generalnie nie może sam wytworzyć, a niektóre schorzenia przewodu pokarmowego ( zanikowy nieżyt błony śluzowej żołądka, niedobór czynnika Castle’a, zaburzenia mikroflory jelitowej), a także przyjmowane leki ( metformina), choroby pasożytnicze – znacząco ograniczają jej wchłanialność. Warto też dodać, że  dieta pozbawiona produktów zwierzęcych i odzwierzęcych nie zaspokaja w pełni zapotrzebowania na kobalaminę.

 

 

Witamina B12 – magazynowanie 

Witamina B12 jest magazynowana w wątrobie, dzięki czemu jej zapasy ustrojowe  mogą wystarczyć nawet na kilka lat. Niedobór witaminy B12 często nie jest prawidłowo identyfikowanym, a początkowy zakres objawów wskazujących na jej niedobór często jest nierozpoznawalny.

 

Witamina B12 – znaczenie 

Witamina B12 odgrywa rolę w wielu istotnych procesach fizjologicznych, które można podzielić na kilka podstawowych obszarów. W przypadku  niedoboru witaminy B12, wszystkie te obszary mogą być zaburzone lub tylko poszczególne.

 

 

• Synteza DNA (podział komórkowy, tworzenie krwi)
• Metabolizm energetyczny (wytwarzanie energii w mitochondriach)
• Metabolizm lipidów (budowa błon komórkowych, budowa osłonek mielinowych, ochrona nerwów w ośrodkowym układzie nerwowym i w mózgu)
• Synteza hormonów i neuroprzekaźników
• Wpływ na metabolizm homocysteiny.

 

Witamina B12 – najczęstsze objawy niedoboru

 

• Zakłócony metabolizm energetyczny (chroniczne zmęczenie, trudności z koncentracją, osłabienie mięśni)
• Uszkodzenie nerwów (ból, drętwienie, mrowienie, paraliż, problemy z koordynacją ruchową, zaburzenia pamięci)
• Niedokrwistość megaloblastyczna  (obniżona odporność)
• Zakłócenia metabolizmu hormonów i neuroprzekaźników – serotoniny (zaburzenia psychiczne, depresje, psychozy)
• Zaburzenia trawienia (zaparcia, biegunki)
• Zapalenie błony śluzowej (usta, żołądek i jelita)

 

 

 

Niedobór witaminy B12 można częściowo uzupełnić odpowiednimi produktami w diecie, ale należy podkreślić, że często przyczyną jej niedoboru  są zaburzenia jej wchłaniania i wówczas nawet w pełni zbilansowana dieta może  nie zaspokoić jej pełnego zapotrzebowania.

W zależności od nasilenia objawów zaleca się różne metody leczenia. W przypadku objawów łagodnych do umiarkowanych wystarczy dodatkowa suplementacja ( pod kontrolą lekarską).

 

Mylne rozpoznania 

Dość często zdarza się,  że  objawy łagodne,  a czasami ciężkie  nie są właściwie rozpoznawane,co za tym idzie leczenie przyczyny choroby jest nieprawidłowo ukierunkowane. Dlatego ważne jest,  by sprawdzić poziom witaminy B12 w przypadkach zdiagnozowania poniższych chorób:

 

• Stwardnienie rozsiane
• Choroba Alzheimera
• Demencja
• Autyzm
• Fibromialgia
• Chroniczny ból
• Porażenie nerwu twarzowego
• Przewlekła choroba psychiczna (depresja, paranoja, schizofrenia)
• Impotencja i bezpłodność

 

Warto podkreślić raz jeszcze, że objawy niedoboru witaminy B12 nie muszą być oczywiste, ponieważ  istnieje wiele bardzo podobnych objawów w różnych jednostkach chorobowych. Dlatego też,  występowanie samych  objawów nie wystarcza do zdiagnozowania niedoboru witaminy B12.

 

Witamina B12 – łagodne objawy niedoboru 

 

Możliwe objawy łagodnego niedoboru witaminy B12, które mogą wystąpić pojedynczo lub łącznie.

 

• Objawy  psychiczne
  • Wahania nastroju
  • Brak motywacji / apatii
  • Słaba koncentracja
  • Drażliwość
  • Nerwowość
  • Ciągłe zmęczenie i wyczerpanie

• Objawy fizyczne
  • Obniżenie odporności i podatność na infekcje
  • Ogólne osłabienie
  • Zapalenie w jamie ustnej (afty, popękane kąciki ust)
  • Bóle głowy
  • Utrata apetytu
  • Bladość
  • Biegunka

 

Witamina B12 – znaczące objawy niedoboru

 

Objawy ciężkiego niedoboru Witaminy B12, które również  mogą występować pojedynczo lub łącznie.

 

• Symptomy psychiczne
  • Ciężka depresja
  • Niepokój
  • Apatia
  • Utrata pamięci
  • Demencja
  • Psychozy
  • Halucynacje
  • Bezsenność
  • Zaburzenia osobowości

• Objawy fizyczne
  • Anemia
  • Odczucie zimna
  • Mrowienie i drętwienie kończyn
  • Porażenie nerwu twarzowego
  • Neuralgia
  • Osłabienie mięśni, drżenie i skurcze
  • Zaburzenia koordynacji, trudności w chodzeniu, upośledzone zdolności motoryczne
  • Zawroty głowy i omdlenia
  • Zaburzenia równowagi
  • Problemy ze wzrokiem

 

Witamina B12 a homocysteina

 

Witaminą B12 wraz z kwasem foliowym wpływa na poziom homocysteiny, która przyczynia się do tworzenia blaszek miażdżycowych,  przez co  zwiększa ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-  naczyniowego.

 

 

Witamina B12 – gdzie ją znaleźć w pożywieniu

 

Witaminę B12 można znaleźć głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego:

• mięsie
• wędlinach
• podrobach
• rybach
• owocach morza
• jajkach
• mleku i jego przetworach

 

 

 

---

Bożena Czabaj Brauntsch – ZnanyLekarz.pl Zmotywuj nas do działania i polub nas na FB

---

• Informacje zawarte w tekście nie stanowią indywidualnej porady, mają charakter wyłącznie informacyjny. Po właściwą poradę należy zawsze udać się bezpośrednio do specjalisty.